Көрүнүп тургандай, «Кыргызтелеком» ААКнын мамлекеттик акциялар пакети боюнча акционердин функцияларын Кыргыз Республикасынын Президентинин Иш башкармалыгына өткөрүп берүү улуттук телекоммуникациялык жана санариптик инфраструктураны өнүктүрүүдө жаңы этапты ачышы мүмкүн.
Жаңы этаптагы негизги милдеттердин бири — «Кыргызтелекомдун» базалык инфраструктуралык оператор катары ролун күчөтүү жана телекоммуникациялык жана санариптик рыноктун алдыңкы катышуучуларынын катышуусунда өнөктөштүк моделин өнүктүрүү болот.
Келечекте «Кыргызтелеком», ЭлКат жана Акнет операторлору, мобилдик оператор, банк сектору жана «Түндүк» мамлекеттик системасынын кызматташтыгынын негизинде бирдиктүү санариптик экосистеманы түзүү каралууда. Мындай ыкма байланыш инфраструктурасын, интернетке жетүүнү, финансылык сервистерди, санариптик идентификацияны жана мамлекеттик электрондук кызматтарды жарандар жана бизнес үчүн бирдиктүү, ыңгайлуу чөйрөгө бириктирүүгө мүмкүндүк берет.
Экосистеманын ар бир катышуучусу өз ролун аткарат. Байланыш операторлору инфраструктураны, кең тилкелүү жеткиликтүүлүктү жана интернет байланышын камсыздайт. Банк төлөм инструменттерин, идентификацияны, финансылык сервистерди жана кредит берүүнү сунуштай алат. «Түндүк» баш болгон мамлекеттик санариптик системалар электрондук кызматтарга жетүүнү камсыздайт.
Колдонуучу үчүн бул мүмкүн болушунча жөнөкөй көрүнүшү керек: байланыш, төлөмдөр, мамлекеттик кызматтар, социалдык төлөмдөр, айып пулдар, салыктар, коммуналдык төлөмдөр жана башка сервистерге бирдиктүү санариптик жеткиликтүүлүк. Жаран бири-биринен ажыратылган кызматтардын топтомун эмес, негизги сервистер тез, ыңгайлуу жана коопсуз жеткиликтүү болгон бирдиктүү санариптик чөйрөнү алат.
Жаңы моделде санариптик идентификация өзгөчө мааниге ээ болот. ИНН, SIM-карта, банк инструменттери жана «Түндүк» системасы аркылуу инсандыгын тастыктоо кызматтарга коопсуз жетүүнү камсыздап, колдонуучулардын ишенимин жогорулатууга жана алдамчылык тобокелдиктерин азайтууга мүмкүндүк берет.
Өзүнчө багыт катары коомдук жайларда Open Wi-Fi тармагын өнүктүрүү каралат: аэропорттордо, автовокзалдарда, коомдук транспортто, мамлекеттик мекемелерде, парктарда, соода борборлорунда жана шаар көчөлөрүндө. Базалык жеткиликтүүлүк бардык колдонуучулар үчүн ачык болушу мүмкүн, ал эми альянска кирген операторлордун абоненттери санариптик идентификациядан жана аутентификациядан өткөндөн кийин жогорку ылдамдыкта артыкчылыктуу жеткиликтүүлүк ала алышат.
Келечекте «Кыргызтелеком», ЭлКат жана Акнет Open Wi-Fi кызматын улуттук кызмат катары өнүктүрө алышат. Бул өз-өзүнчө жайгашкан жеткиликтүүлүк түйүндөрүн туташуунун бирдиктүү эрежелери, сапат стандарттары жана коопсуздук талаптары бар бирдиктүү системага бириктирүүгө мүмкүндүк берет. Мындай формат коомдук жайларда интернетке алдын ала түшүнүктүү жана ыңгайлуу жеткиликтүүлүктү түзүп, «Түндүк» баш болгон мамлекеттик сервистер менен интеграциялоо үчүн негиз болот.
Санариптик инфраструктуранын маанилүү элементи катары CDN-түйүндөрүн өнүктүрүү да каралат. Бул контентти өлкө ичинде колдонуучуларга жакыныраак сактоого жана жеткирүүгө, кечигүүлөрдү азайтууга, магистралдык тармактарга түшкөн жүктү жеңилдетүүгө жана интернет байланышынын туруктуулугун жогорулатууга мүмкүндүк берет.
Мындай модель келечекте 5G, акылдуу шаарлар, телемедицина, аралыктан билим берүү жана заманбап санариптик мамлекеттик сервистерди өнүктүрүү үчүн негиз боло алат. Бул системада «Кыргызтелеком» санариптик сервистердин туруктуу өнүгүүсү үчүн зарыл болгон магистралдык жана оптикалык-була негизин камсыздоо менен негизги инфраструктуралык ролду аткарат.
Долбоор компания үчүн гана эмес, жалпы өлкө үчүн да маанилүү. Ал санариптик суверенитетти бекемдөөгө, интернет-трафикти Кыргызстан ичинде локалдаштырууга, байланыш кызматтарынын сапатын жогорулатууга жана жарандар, бизнес жана мамлекет үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү түзүүгө багытталган.
